Wycena przedsiębiorstwa

Każde przedsiębiorstwo posiada dwie podstawowe wartości: rynkową i wewnętrzną. Pierwsza z nich określa prawdopodobną cenę sprzedaży spółki, w przypadku zaistnienia transakcji kupna-sprzedaży. Dla spółek notowanych na rynku regulowanym ta wartość jest szacowana przez rynek. W przypadku reszty przedsiębiorstw jest potrzeba wyznaczenia wartości wewnętrznej. Przedstawia ona aktualną sytuację przedsiębiorstwa niezależnie od preferencji interesariuszy czy inwestorów. Wyceny wartości wewnętrznej dokonuje się szereg analiz obejmujących ocenę otoczenia, analizę finansową, prognozowanie przyszłych wyników oraz szacowanie kosztu kapitału. Istnieje wiele znanych metod wyceny przedsiębiorstwa, lecz nie każda będzie właściwie wskazywać wartość przedsiębiorstwa. Nauka oraz praktyka gospodarcza opiera się na dwóch głównych podejściach: majątkowym i dochodowym. Decydującym kryterium odpowiadającym za wybór właściwej metody wyceny jest założenie kontynuacji działalności.

Kiedy należy przeprowadzić wycenę przedsiębiorstwa?

Istnieje kilka powodów, dla których informacje pozyskane z przeprowadzenia wyceny spółki są wykorzystywane:

• zawarcie transakcji kupna lub sprzedaży przedsiębiorstwa, jego zorganizowanej części, sprzedaży udziałów, wystąpienie lub wyłączenie udziałów, przyjęcie nowych udziałowców, sukcesja w firmach rodzinnych, fuzje, podział przedsiębiorstwa lub jego likwidacja, wniesienie całości lub części przedsiębiorstwa jako aport.Wszystkie te czynności podlegają różnym rodzajom opodatkowania.
• Wartość uzyskana w procesie wyceny przedsiębiorstwa może stanowić podstawę opodatkowania podatkiem od czynności cywilnoprawnych, podatkiem od spadku i darowizn, podatkiem dochodowym. Przedmiotem opodatkowanej transakcji może być przedsiębiorstwo, jego część lub udział w kapitale zakładowym. Rzetelna wycena przez specjalistę nabiera znaczenia, kiedy wartość rynkowa udziałów w spółce odbiega od ich wartości nominalnej, zwłaszcza w przypadku przedsiębiorstwa założonych dawno lub przedsiębiorstw bardzo szybko rozwijających się w obszarach nowoczesnych technologii.

• Przedsiębiorstwo wycenia się również w celu jego ubezpieczenia, kontroli wewnętrznej właściciela lub do prezentacji w bilansie udziałów w spółkach.

Kto może dokonywać wyceny przedsiębiorstwa?

1. Polskie prawo nie wskazuje podmiotu z szczególnymi uprawnieniami do przeprowadzania wyceny przedsiębiorstwa. Jednak ze względu na złożony proces analizy i kalkulacji wskazane jest zlecenie wyceny podmiotom, które posiadają w tym doświadczenie. Z praktyki gospodarczej wiadomo, że kalkulacje przeprowadzone przez biegłych rewidentów, jako podmioty zaufania publicznego, są uznawane przez urzędy i sądy za wiarygodne.
2. W roku 2015 utworzono pozarządową organizację społeczną Stowarzyszenie Biegłych Wyceny Przedsiębiorstw w Polsce (SBWPwP), która zrzesza specjalistów z dziedziny wyceny przedsiębiorstwa oraz pomaga im doskonalić ich kwalifikacje. Inaczej wygląda kwestia wyceny majątku trwałego, np. nieruchomości. Pomimo, że często stanowi część wyceny przedsiębiorstwa, to uprawnionym ustawowo do dokonania wiarygodnej wyceny jest rzeczoznawca majątkowy.

Czy wycena przedsiębiorstwa jest uregulowana prawnie?

Polskie prawo nie posiada konkretnych wytycznych regulujących proces wyceny przedsiębiorstwa. Jednak w nie należy pomijać istniejących dokumentów, które regulują zasady funkcjonowania podmiotów gospodarczych, tj.: Kodeks spółek handlowych (KSH), Ustawa o rachunkowości (UoR), Prawo upadłościowe, czy Prawo restrukturyzacyjne. W roku 2011 Polska Federacja Stowarzyszeń Rzeczoznawców Majątkowych opracowała i uchwaliła Krajowy Standard Wyceny Specjalistyczny: Ogólne Zasady Wyceny Przedsiębiorstw. Stowarzyszenie Biegłych Wyceny Przedsiębiorstw przyjęło ten dokument i zarekomendowało członkom stowarzyszenia.

Firma BPG Polska Audyt sp. z o.o. oferuje przeprowadzenie wyceny przedsiębiorstwa. Posiadając uprawnienia biegłego rewidenta jest jednostką zaufania publicznego, co skutkuje wiarygodnością wyceny na potrzeby spraw sądowych oraz obowiązków podatkowych. Ponadto spółka posiada zespół ekspertów oraz doradców z wspierających proces oceny wartości.